پای : شبکه اصلی (میننت) پای در ۲ سپتامبر روی پروتکل ۲۶ قرار دارد؛ تستنت اول به پروتکل ۲۷ ارتقا یافته، در حالی که تستنت دوم هنوز روی پروتکل ۲۶ است. ما تاریخ دقیق هر هفت جهش پروتکلی پنج ماه گذشته را بر اساس لجر (دفتر کل) مشخص کردهایم و نشان میدهیم که اپراتورهای نود و هولدرها چه نکاتی را میتوانند از آنها برداشت کنند.
پروتکل ۲۷ چه تغییراتی در شبکه پای (Pi Network) ایجاد میکند و چه کسانی تحت تأثیر این تغییر قرار میگیرند؟
پروتکل ۲۷، نسخه ارتقایافته بعدی بلاکچین پای (Pi) است. طبق گزارش رسانه crypto.news، این نسخه قابلیتهایی نظیر سازوکارهای انعطافپذیرتر برای احراز هویت قراردادهای هوشمند، زیرساخت بازطراحیشده سرورهای RPC، استخرهای نقدینگی بر پایه الگوریتم بازارساز خودکار (AMM) و یک اوردر بوک (دفتر سفارشات) ادغامشده را به همراه دارد. این رسانه تخصصی، تاریخ ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ را به عنوان زمانبندی هدف برای راهاندازی روی شبکه اصلی (Mainnet) اعلام کرده و گزارش داده که فرآیند استقرار آن روی نخستین شبکه آزمایشی (Testnet) از تاریخ ۲۱ اوت آغاز شده است.
این تغییر و انتقال، سه گروه مختلف را با درجات کاملاً متفاوتی تحت تأثیر قرار میدهد:
- گردانندگان نودها (Node Operators): این افراد موظفاند نرمافزار نود خود را به نسخه سازگار ارتقا دهند؛ در غیر این صورت، شبکه اصلی دیگر آنها را به عنوان نود معتبر نخواهد پذیرفت.
- توسعهدهندگان (Developers): برنامهنویسانی که در حال ساخت اپلیکیشن روی شبکه پای هستند، به بلوکها و ابزارهای ساختاریافته جدیدی دسترسی پیدا میکنند و باید بررسی کنند که آیا کدهای قبلی آنها با قوانین جدید احراز هویت همخوانی دارد یا خیر.
- دارندگان و هولدرها (Holders): اکثریت مطلق کاربران که صرفاً توکن پای را نگهداری میکنند، از نظر فنی نیازی به انجام هیچ اقدامی ندارند. موجودی دارایی آنها وابسته به عبارت بازیابی (Passphrase) و ثبت روی زنجیره است، نه نسخه نرمافزاری نودها.
روند اجرای جهش پروتکلی قبلی، موضوعی بود که ما هنگام به پایان رسیدن مهلت ارتقا به پروتکل ۲۶ در تاریخ ۱۱ اوت به آن پرداختیم. این مقاله دقیقاً ادامه همان مبحث است و با اتکا به دادهها، آنچه را که در آن زمان عملاً رخ داده مورد ارزیابی و سنجش قرار میده
ارتقای پروتکل، نود و لجر: هر اصطلاح در یک جمله
- ارتقای پروتکل (Protocol Upgrade): انتقال یک بلاکچین به مجموعه جدیدی از قوانین مشترک است که تمامی رایانههای مشارکتکننده بر اساس آن تراکنشها را اعتبارسنجی کرده و بلاکها را میبندند.
- نود (Node): رایانهای است که این قوانین را اجرا میکند، دادهها را همگام با زنجیره به ثبت میرساند و در دستیابی به اجماع بر سر وضعیت بعدی شبکه با سایرین همکاری دارد.
- لجر (Ledger): در شبکه پای همان چیزی است که در دیگر شبکهها «بلاک» نامیده میشود؛ یعنی واحدی با شمارهگذاری متوالی که دستهای از تراکنشها در نهایت درون آن ثبت و نهایی میشوند.
نکته کلیدی و تعیینکننده این گزارش این است: هر لجر بستهشده، شماره نسخه پروتکلی را که تحت آن ایجاد شده با خود حمل میکند. این ویژگی سبب میشود تغییرات نه فقط قابل اعلام در قالب اطلاعیه، بلکه پس از وقوع تا ثانیه دقیق آن قابل رهگیری و اثبات باشند؛ و این همان کاری است که ما انجام دادهایم.
سنجش اختصاصی ما در ۲ سپتامبر: شبکه اصلی روی پروتکل ۲۶، تستنت ۱ روی پروتکل ۲۷
رسانه cryptoticker.io این دادهها را بهطور اختصاصی در تاریخ ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ گردآوری کرده است. رابطهای عمومی (API) سه شبکه پای در بازه زمانی بین ساعت ۹:۵۱ تا ۹:۵۳ به وقت UTC مورد استعلام قرار گرفتند:content_copy
| شبکه | نسخه پروتکل | نرمافزار نود | آخرین لجر ثبتشده |
|---|---|---|---|
| شبکه اصلی (Mainnet) | ۲۶ | stellar-core 26.1.0 | ۲۸٬۵۱۲٬۷۹۳ در ساعت ۹:۵۱:۴۱ UTC |
| تستنت ۱ (Testnet 1) | ۲۷ | v27.1.0 | ۲۶٬۴۵۳٬۲۸۹ در ساعت ۹:۵۱:۳۷ UTC |
| تستنت ۲ (Testnet 2) | ۲۶ | stellar-core 26.1.0 | ۱۰٬۶۹۱٬۵۸۳ در ساعت ۹:۵۳:۲۴ UTC |
شبکه اصلی، پروتکل ۲۶ را هم بهعنوان نسخه جاری و هم بهعنوان بالاترین نسخه مورد پشتیبانی گزارش میکند. این یعنی زنجیره در سطحی قدیمی متوقف نمانده در حالی که میتوانسته جلوتر برود؛ بلکه نرمافزاری که در حال حاضر روی آن اجرا میشود اساساً هنوز پروتکل ۲۷ را شناسایی نمیکند. این جهش مستلزم انتشار نسخه نرمافزاری جدیدی برای نودهاست که باید از قبل توزیع شود.
هفت جهش پروتکلی در پنج ماه: تاریخنگاری دقیق لجرها در شبکه اصلی پای
ما تاریخچه لجر شبکه اصلی را مرحله به مرحله بررسی کردیم و برای هر ارتقای نسخه، نخستین لجر حاوی آن را به دست آوردیم. حاصل کار، جدول زمانی دقیقی است که در هیچ اطلاعیه رسمی به این شکل ثبت نشده است:content_copy
| جهش پروتکل | نخستین لجر با نسخه جدید | تاریخ و زمان (UTC) | فاصله زمانی تا ارتقای قبلی |
|---|---|---|---|
| ۱۹ به ۲۰ | ۲۵٬۷۱۶٬۷۱۶ | ۱۷ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۴:۲۹:۲۲ | نقطه آغاز بررسیها |
| ۲۰ به ۲۱ | ۲۶٬۱۶۸٬۱۰۸ | ۱۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۱۹:۰۶ | ۲۷ روز |
| ۲۱ به ۲۲ | ۲۶٬۴۴۸٬۶۵۷ | ۳۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۰۱:۵۵ | ۱۷ روز |
| ۲۲ به ۲۳ | ۲۶٬۸۰۵٬۸۱۵ | ۲۲ مه ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۱:۱۸ | ۲۱ روز |
| ۲۳ به ۲۴ | ۲۷٬۰۳۹٬۱۲۶ | ۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۲:۰۳ | ۱۴ روز |
| ۲۴ به ۲۵ | ۲۷٬۸۱۹٬۴۶۵ | ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۴:۵۶ | ۴۷ روز |
| ۲۵ به ۲۶ | ۲۸٬۱۸۷٬۴۶۲ | ۱۳ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۱:۴۳ | ۲۲ روز |
در این میان دو نکته کاملاً جلب توجه میکند:
- شبکه اصلی پای تنها در عرض ۵ ماه، ۷ سطح نسخه ارتقایی را پشت سر گذاشته که سرعتی فوقالعاده بالا برای یک بلاکچین عملیاتی و فعال به شمار میآید.
- فاصله زمانی میان نسخهها نامنظم بوده و بین دو هفته تا یک ماه و نیم متغیر است. بنابراین هرکس بخواهد ریتم یا الگو زمانی ثابتی برای این جهشها استخراج کند، ناموفق خواهد بود. فاصله ۱۳ اوت تا ۱۵ سپتامبر برابر با ۳۳ روز است؛ رقمی که در محدوده مشاهدات قبلی قرار دارد اما موید هیچ چرخه از پیش تعیینشدهای نیست.
پرسشهای متداول درباره پروتکل ۲۷ و نود شبکه پای (Pi Node)
به عنوان یک هولدر (نگهدارنده) عادی پای، آیا باید تا ۱۵ سپتامبر اقدامی انجام دهم؟
خیر. هیچ صرافی و هیچ مهلت زمانی خاصی برای موجودیها وجود ندارد. دارایی شما وابسته به عبارت بازیابی (Passphrase) شماست و این بهروزرسانی هیچ تأثیری بر آن نخواهد داشت.
آیا اگر نود خود را بهروزرسانی نکنم، واقعاً اتصال آن قطع میشود؟
طبق گزارشهای منتشرشده از جهشهای قبلی، پاسخ مثبت است؛ این وضعیت تا زمانی که بهروزرسانی انجام شود، ادامه خواهد داشت. با این حال، هیچ خطر از دست رفتن دائمی موجودی در اثر این اتفاق وجود ندارد.
آیا در حین تغییر نسخه پروتکل، زنجیره (Chain) متوقف میشود؟
در دو جهشی که ما در ماههای ژوئیه و اوت اندازهگیری کردیم، خیر؛ سرعت تولید هر لجر (۵ تا ۶ ثانیه) بدون تغییر باقی ماند. با این حال، برای جهش پیشرو هیچ تضمینی وجود ندارد.
چگونه متوجه شوم که این تغییر (سوئیچ) انجام شده است؟
از طریق نسخه پروتکل فعلی که رابط عمومی شبکه اصلی (Mainnet) نمایش میدهد. اگر نسخه از ۲۶ به ۲۷ تغییر کرد، یعنی ارتقا انجام شده است.
آیا ۱۵ سپتامبر یک تاریخ قطعی است؟
این تاریخ به عنوان «زمانبندی هدف» گزارش شده است. در زمان اندازهگیری ما، لایه دوم شبکه آزمایشی (Testnet 2) همچنان روی نسخه قدیمی بود که احتمال به تعویق افتادن را تقویت میکند.
