ریپل: ریپل پرونده نبردش با SEC را بسته و حالا میتواند دوباره بر هدف اصلی خود تمرکز کند: به چالش کشیدن سوئیفت، بزرگترین سامانه انتقال پول در جهان.
XRP سرانجام پرونده حقوقی طولانیمدتش با کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا را به پایان رسانده و این موضوع شفافیت قانونی بیشتری برای ارز دیجیتال بومی آن، XRP به همراه داشته است. همین حالا بسیاری از تحلیلگران این پرسش را مطرح میکنند که آیا ریپل میتواند تمرکز خود را روی مأموریت اصلیاش بگذارد: ارائه جایگزینی جدی برای سوئیفت.
سوئیفت، که از سال ۱۹۷۳ ستون فقرات نقلوانتقالهای مالی بینالمللی بوده، مدتهاست به دلیل ساختار قدیمیاش مورد انتقاد قرار گرفته است.
بسیاری از فعالان صنعت بلاکچین – از جمله برد گارلینگهوس، مدیرعامل ریپل – معتقدند که فناوری blockchain سرعت بالاتر و شفافیت بیشتری دارد و میتواند جایگزینی کارآمدتر برای سوئیفت باشد.
اکنون که پروندههای حقوقی ریپل فروکش کردهاند، این پرسش مطرح است: آیا ریپل واقعاً قادر خواهد بود جایگزینی عملی و قدرتمند برای سوئیفت ارائه کند؟
ریپل در مقایسه با سوئیفت چه جایگاهی دارد؟
بیش از ۵۰ سال پیش، سوئیفت جایگزین «Telex» شد و بهعنوان نظام کدنویسی پایه برای تراکنشهای مالی جهانی به کار گرفته شد. سوئیفت خود پولی جابهجا نمیکند، بلکه یک بستر پیامرسانی امن و استانداردهای کدگذاری را فراهم میکند تا بانکها بتوانند انتقالهای مالی را با یکدیگر هماهنگ کنند.
در عمل، مشتری درخواست انتقال وجه را ثبت میکند؛ بانک او این درخواست را به بانک مقصد میفرستد و در بسیاری از مواقع این پیام از چندین بانک واسطه در شبکه عبور میکند. تسویه واقعی اما از طریق روابط بانکی موجود و سیستمهای پایاپای انجام میشود.
سوئیفت روزانه بیش از ۵۳ میلیون پیام را در قالب ۴۰ هزار مسیر پرداخت میان ۲۲۰ کشور و بیش از ۱۱,۵۰۰ مؤسسه مالی پردازش میکند.
با این حال، این شبکه با انتقادهای جدی روبهروست: تراکنشها ممکن است چندین روز طول بکشند و هزینههای زیادی به همراه داشته باشند. همچنین به دلیل وجود شبکهای پیچیده از بانکهای واسطه، شفافیت و ردیابی کامل تراکنشها دشوارتر میشود.
علاوه بر این، تأخیر و خطا نیز بخش جداییناپذیر سوئیفت است. این شبکه در ژانویه ۲۰۲۴ اعلام کرد که از هر ۱۰ تراکنش، یکی ناموفق است و از هر ۲۰ تراکنش، یکی با تأخیر تسویه میشود.
البته سوئیفت از زمان راهاندازی تاکنون چندین بار بهروزرسانی شده است؛ یکی از مهمترین آنها استاندارد ISO 20022 است که قرار است تا ۲۵ نوامبر ۲۰۲۵ دادههای شفافتر و جزئیات بیشتری در تراکنشها فراهم کند. با این حال، منتقدان معتقدند که این سیستم همچنان یک فناوری قدیمی یا به اصطلاح «Legacy» است که بر پایه XML چند دههای بنا شده است.
در مقابل، اگرچه سوئیفت از نظر گستردگی و پذیرش توسط مؤسسات مالی برتری دارد، اما ریپل از لحاظ فناوری دست بالا را دارد: سرعت بسیار بالاتر در تراکنش و تسویه، به همراه هزینههای کمتر.
در سال ۲۰۱۸، تنها چند سال پیش از آغاز نبرد طولانیمدت ریپل با کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، برد گارلینگهوس در گفتوگو با بلومبرگ گفته بود:
«کاری که ما هر روز انجام میدهیم در واقع جایگزین کردن سوئیفت است»، آن هم زمانی که بانکها و شرکتهای انتقال پول شروع به استفاده از دفترکل XRP کردند.
اکنون، با توجه به همکاریهای نهادی جدید و جهش چشمگیر قیمت XRP طی سال گذشته، این پرسش مطرح است:
چه چیزی مانع میشود که دفترکل ریپل بهطور جدی به چالش سوئیفت تبدیل شود؟
قیمت XRP طی یک سال گذشته بیش از ۴۰۰ درصد رشد داشته است. (منبع: CoinMarketCap)
پس چرا ریپل هنوز نتوانسته سوئیفت را پشت سر بگذارد؟
کَسی کراداک، مدیر اجرایی ریپل برای بریتانیا و اروپا، به Cointelegraph گفت:
«ما بلاکچین را به عنوان فرصتی برای جایگزینی سامانههای سنتی نمیبینیم، بلکه ابزاری برای ارتقا و مدرنسازی زیرساخت مالی موجود و ایجاد کارایی و قابلیت همکاری بیشتر میدانیم.»
با این حال، او اشاره کرد که «رسیدن به مقیاس ارائهدهندگان سنتی مستلزم عبور از دو مانع اصلی است: قابلیت استفاده و مقررات.»
در مورد مقررات، XRP تا همین اواخر درگیر پروندهای بسیار پر سر و صدا بود.
در دسامبر ۲۰۲۰، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) تحت ریاست جی کلایتون، ریپل را به دلیل عدم ثبت توکنهای XRP بهعنوان اوراق بهادار تحت قوانین آمریکا مورد پیگرد قرار داد. کمیسیون ادعا کرد که شرکت و مدیرانش از طریق فروش اوراق بهادار ثبتنشده سرمایه جذب کردهاند. این پرونده منجر به یک نبرد قضایی طولانی و پرهزینه شد.
در سال ۲۰۲۳، قاضی آنالیسا تورِس حکم داد که فروشهای برنامهای XRP نیازی به ثبت بهعنوان اوراق بهادار ندارند، اما فروشهای XRP به سرمایهگذاران نهادی نیازمند ثبت است. جریمه ۱۲۵ میلیون دلاری به ریپل تا آگوست ۲۰۲۴ صادر نشد.
تا اکتبر همان سال، ریپل و SEC به ترتیب درخواست تجدیدنظر دادند، اما با تغییر اولویتهای SEC پس از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، دو طرف در اوایل آگوست ۲۰۲۵ پرونده را کنار گذاشتند.
این پرونده شاید موجب محدود شدن پذیرش XRP در آمریکا شد، اما ریپل در این دوران با مؤسسات مالی در سایر نقاط جهان همکاری کرد. علاوه بر این، پرونده به XRP وضوح قانونی منحصر به فردی داده است که کمتر ارز دیجیتال دیگری از آن برخوردار است.
با این حال، وضوح قانونی به تنهایی کافی نیست، زیرا بانکها باید قانع شوند که سیستمهای خود را تغییر دهند.
وینسنت ونکُد، مهندس نرمافزار و طرفدار بلاکچین، گفت که پلتفرمهای مبتنی بر سوئیفت «میلیاردها دلار تراکنش روزانه دارند، اما ساختاری سفت و سخت، پرهزینه و جداسازی شده دارند. جایگزینی کامل میتواند ۵–۷ سال و صدها میلیون دلار هزینه ببرد و ریسک عملیاتی بزرگی است.»
او افزود که بانکها سیستمهای خود را تغییر نمیدهند زیرا «هر بانک از قبل ‘سوئیفت را میفهمد’ و این امنترین و کمهزینهترین گزینه است. حتی ابتکاراتی مثل SWIFT GPI هم تنها اصلاحاتی روی یک سیستم تقریباً ۵۰ ساله هستند.»
ونکد نتیجه گرفت که ریپل باید با هستههای قدیمی و شکننده، مقررات جهانی «نامتوازن» و نگرانیهای بانکهای ریسکگریز مقابله کند و همزمان تصورات درباره نقدینگی توکن XRP را مدیریت کند.
او تأکید کرد: «گستردگی سوئیفت همان خندق آن است و شکستن اثر شبکهایاش زمان میبرد.»
کراداک نیز گفت: «مؤسسات به ابزارهایی نیاز دارند که برایشان آشنا باشد.» او افزود که مقررات جدید، به ویژه قانون GENIUS، گامی به سمت قوانین شفاف است که به مؤسسات اعتماد میدهد تا بلاکچین را بهطور قانونی بپذیرند.
او در ادامه گفت: «استیبلکوینهایی مانند Ripple USD به پر کردن این شکاف کمک میکنند — ساده و قابل فهم هستند، ۱:۱ با دلار آمریکا پیوند خوردهاند و مانند پول نقد دیجیتال عمل میکنند. این آشنایی باعث شده که بازیگران مالی سنتی امروزه راحتتر از فناوری بلاکچین و crypto استفاده کنند.»
پرداختهای خصوصی در حال گسترش هستند
هنوز مشخص نیست که آیا ریپل میتواند در آینده سوئیفت را پشت سر بگذارد و بر روشهای جاافتاده بانکها و مقررات نسبتاً محتاطانه غلبه کند یا خیر.
با این حال، کریپتوکارنسی در آمریکا در حال رشد است، جایی که قانونگذاران به داراییهای دیجیتال اجازه میدهند نقشهای حیاتی در سیستم مالی سنتی ایفا کنند. کنگره به وضوح تمایل خود را به گسترش استیبلکوینهای خصوصی نسبت به دلار دیجیتال یا ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) نشان داده است.
کنگره بهطور کامل یک CBDC را ممنوع نکرده، اما قانونی تصویب کرده که تنها خود قانونگذاری حق ایجاد آن را دارد و فدرال رزرو یا نهادهای تجاری را مستثنی کرده است. همزمان، قانون GENIUS تصویب شد که قواعد شفاف برای صادرکنندگان استیبلکوین ارائه میدهد.
در مارس ۲۰۲۵، پس از آنکه SEC تحقیقات خود درباره ریپل را متوقف کرد، برد گارلینگهوس در مصاحبه با فاکس نیوز گفت: «فرصت بازار در آمریکا عظیم است» و افزود که این یک فرصت برای مدرنسازی سیستمهای پرداخت به جای سوئیفت فراهم میکند.
او همچنین اشاره کرد: «تأثیر دوران ترامپ عمیق است […] شما این اثر را در پذیرش این فناوریهای بلاکچین مشاهده خواهید کرد.»
نتیجه گیری
با پایان یافتن پرونده حقوقی طولانیمدت ریپل با SEC، مسیر برای رشد و توسعه XRP شفافتر شده است. فناوری بلاکچین ریپل با سرعت تراکنش بالا، هزینه پایین و شفافیت بیشتر، جایگزینی جذاب برای سوئیفت ارائه میدهد، اما غلبه بر شبکه گسترده و جاافتاده سوئیفت نیازمند زمان، تغییر در روشهای بانکی و پذیرش مقررات جهانی است. در عین حال، رشد استیبلکوینها و پذیرش رو به افزایش داراییهای دیجیتال در آمریکا و سایر کشورها، فرصتی مناسب برای ریپل فراهم کرده تا سیستمهای پرداخت سنتی را مدرن کرده و جایگاه خود را در بازار جهانی تثبیت کند.
